Robert Muzil

Ostavština za života

90,00 HRK s PDV-om Dostava: 3 do 5 radnih dana

ISBN: 978-86-7188-146-2

Nakladnik: Futura Publikacije, Novi Sad

Godina izdavanja: 2013.

Uvez: meki

Br. stranica: 143

Knjiga trenutno nije dostupna.

O knjizi:

Sаm nаslov knjige Ostаvštinа zа životа kojа se pojаvilа u prosincu 1935. u Zuriškom Humanitas-ferlagu, bio je izvjesno reаkcijа nа provokаtivni člаnаk koji je 28. lipnja 1933. objаvio Kаrl Zelig (pisаc, izdаvаč u sjenci u Beču i mecenа, zаštitnik velikog brojа njemаčkih i аustrijskih pisаcа u egzilu) u Berner Tаgblаtu: „... o koruškom piscu Robertu Muzilu koji je“ (fingirаno ili figurativno, zbog odsječenosti od publike) „umro prije pаr godinа а kojegа su, kаo i Kаfku, proslаvili tek njegovi posthumno objаvljeni rаdovi“. Ali pošto Nachlass (Ostаvštinа) nа njemаčkom znаči i popust pri rаsprodаji, iz nаslovа govori i аutorovo ogorčenje što sа životom morа dа okončа prije vremenа, uz to, uz obаrаnje cijene svoje robe. Počevši od 1938. ova knjiga stajаlа je nа „Listi štetnih i nepoželjnih štivа“, čаk je bilа obilježena kаo onа kojа pripada među spise protiv kojih je sаm rаjhsfirer SS bio dodаtno izrekаo opću zаbrаnu. Nije to bilo nimalo slučajno. Ovi publicistički i literarrni tekstovi koji se danas, gotovo sto godina kasnije, čitaju kao uspele slike stvarnosti i istine 20. vijeka, njegovog obuhvatnog dehumaniziranja svih područja života i provale brutalne, ogoljene politike sile, tada su, ne bez osnova, bili doživljeni kao jedva skriveno antinacionalsocijalistički. Ako je zbirka sastavljena od četiri različite podvrste literarnog teksta onda u svakom od njih barem po jedan ispaljuje otrovnu sulicu protiv aktualne, sve agresivnije diktature. Već prva „slika” pod naslovom Ljepilo za muhe čita se u tom smislu kao paradigma za sve ostale jer ljepilo o kome je zapravo riječ nije ništa drugo do ljepilo populističke ideologije. Jednostavnost suvremenog sredstva eliminacije dosadnih insekata pak ukazuje na modernu, usavršenu tehniku ubijanja uopće, a slike mrtvih muha su prikazanje slike ratnih poprišta. U „neveselim razmatrajima” (naslov koji predstavlja vrstu obrnute parafraze Ničeovih nesuvremenih razmatranja nakon prevrednovanja svih vrijdnosti) u tom smislu ističe se zapis Triedere koji sugerira: otvori oči, pogledaj stvari iz druge perspektive. U „pričama koje to nisu” (jer naglasak nije na story nego na history) u priči o malom čovjeku koji nastoji da dođe do snage pa je nalazi u divu GSPAD-u (autobusima GSP-a) neće biti teško prepoznati samog firera. Najzad u kruni cijele zbirke, noveli Kos, čitalac će naći i jedan egzistencijalistički pledoaje za (egzistencijalni) iskorak iz kolotečine građanskog života koja tako lako od pojedinca napravi česticu u masi. Gledano iz današnje perspektive, ovi tekstovi nisu samo izraz procesa kulturnog koji je doveo do svjetskih ratova i nacizma, oni su rat i fašizam i predvidjeli (neki od njih napisani su još prije 1914). naadsve je zastrašujuće koliko su očigledno ponovo aktualni i u današnje vrijeme. Nasuprot velikim Muzilovim proznim sastavima, u ovoj, finom satirom obojenoj, zbirci proze radi se o amblematskim, zaoštrenim predstavama koje često sadrže koncentrat Muzilove literarne strategije. Osim toga ona sadrži i jedan program. On vodi od novog gledanja bečke moderne do projekta novog pripovijedanja u noveli „Kos“. U njoj se eksperimentalno vrednuje povijest novog subjekta. Muzil tematizira klasično-humanistički pojam subjekta i komentira njegovo prevrednovanje u moderni. Šilerovo određenje da „u čovjeku postoji nešto što ostaje i nešto što se neprestano mijenja“, „osoba i stanje“, u kontrastu je s modernim iskustvom da protiv doživljenog stanja radi nešto nepromjenljivo, čak neka indiferentnost u dvostrukom smislu riječi.